بلاک چین چیست و چرا کسب و کارها را متحول خواهد کرد؟

بلاک چین یک دفتر کل مشترک و توزیع شده است که فرآیند ثبت معاملات و ردیابی دارایی‌ها را در یک شبکه کسب و کار تسهیل می‌کند.

دارایی می‌تواند ملموس باشد (یک خانه، یک ماشین، پول نقد، زمین) یا ناملموس (مانند مالکیت معنوی، پتنت‌ها، کپی رایت، یا نام تجاری).

تقریبا هر چیزی دارای ارزشی می‌تواند در شبکه بلاک چین ردیابی و معامله شود، ریکش کاهش یابد و هزینه‌ها برای طرف‌های درگیر در نقل و انتقالات کاهش یابد.
این تعریفی سریع سخنرانی آسانسور برای بلاک چین است.

در بقیه این مطلب، جزئیات بیشتری ارائه می‌کنیم، تا به طور کامل کمک کنیم قدر این تکنولوژی و پتانسیل آن را برای بهینه سازی عملیات تجاری در تمام دنیا، بیشتر بدانید.

 

خاستگاه بلاک چین

با فهم زمینه‌ای که بلاک چین در آن توسعه یافت می‌توانیم درک عمیق‌تری از آن بدست آوریم:
نیاز به یک سیستم کارآمد، مقرون به صرفه، قابل اعتماد و امن برای انجام و ضبط معاملات مالی.

در ادامه، این زمینه را ارائه می‌دهیم و به توصیف ویژگی‌های بلاک چین می‌پردازیم که آن را تبدیل به راه حلی مناسب برای این نیاز کرده است.

 

کاستی‌های سیستم‌های کنونی معاملات

در طول تاریخ، ابزار اعتماد، مانند سکه‌ها، پول کاغذی، اعتبار نامه‌ها و سیستم‌های بانکی، به منظور تسهیل مبادله ارزش و محافظت از خریداران و فروشندگان ظهور یافتند.

نوآوری‌های مهم، از جمله خطوط تلفن، سیستم‌های کارت اعتباری، اینترنت و فن‌آوری‌های تلفن همراه، راحتی، سرعت و کارآیی معاملات را بهبود بخشید و در عین حال کاهش و گاهی عملا ازبین رفتن فاصله بین خریداران و فروشندگان را به همراه داشت. با این حال، بسیاری از معاملات تجاری ناکارآمد، گران‌قیمت و در معرض خطر است و محدودیت‌های را دارند:

 

1- پول نقد فقط در معاملات محلی و در مقادیر نسبتا کم کاربرد دارد.

 

2- زمان بین تبادل پول و به حساب نشستن آن می‌تواند طولانی شود.

 

3- دوباره‌کاری و نیاز به ارزیابی شخص ثالث و / یا حضور واسطه‌ها به ناکارآمدی‌های آن اضافه می‌کند

 

4- تقلب، حملات سایبری، و حتی اشتباهات ساده نیز به هزینه و پیچیدگی انجام کسب و کار اضافه کرده است و همه مشارکت کنندگان در سیستم به خاطر ریسک داشتن یک سیستم مرکزی، مانند بانک در معرض خطر قرار می‌گیرند.

 

5- سازمان‌های کارت اعتباری برای حفاظت از خود هزینه‌های بالایی دارند که باعث می‌شود، معامله کنندگان مجبور شوند مبالغ زیادی را به جبران آن پرداخت کنند و اغلب شامل مقدار قابل توجهی کاغذ بازی و فرآیندهای وقت‌گیر است.

 

6- نیمی از مردم جهان دسترسی به حساب بانکی ندارند و مجبور هستند سیستم‌های موازی پرداخت برای انجام معاملات خود ایجاد کنند.

 

حجم معاملات در سرتاسر جهان به طور نمایی رشد می‌کند و قطعا پیچیدگی‌ها، آسیب پذیری‌ها، ناکارآمدی‌ها، و هزینه‌های سیستم‌های کنونی معاملات نیز همین رشد را خواهد داشت.

رشد تجارت الکترونیک، بانکداری آنلاین و خرید درون نرم افزاری در کنار افزایش قابلیت جابجایی مردم در سراسر جهان باعث شده است، رشد حجم معاملات را به دنبال داشته است.

حجم معامله با رشد اینترنت اشیاء (IoT) و اشیاء خودکار رشد ناگهانی خواهد داشت(مانند یخچال و فریزرهایی که مواد غذایی را وقتی سطح آن از حدی کمتر شد، خریداری می‌کنند و خودروهایی که خود را به درب منزل شما می‌رسانند و خود برای سوخت‌گیری در طول راه توقف می‌کنند).

 

برای حل چنین چالش‌هایی، جهان شبکه‌های پرداختی نیاز دارد که:

  • سریع هستند
  • مکانیزمی برای ایجاد اعتماد ارائه می‌دهند
  • نیازی به تجهیزات تخصصی ندارند
  • بدون نیاز به پرداخت شارژ یا هزینه ماهیانه هستند
  • و مجموعه‌ای از راهکارهای حسابداری و بایگانی را فراهم می‌کند که تضمین کننده شفافیت و اعتماد است

 

ظهور بیت کوین

یک راه حل که برای حل پیچیده‌گی‌ها، آسیب پذیری، ناکارآمدی، و هزینه‌های سیستم‌های فعلی  معاملات ارائه شده است بیت کوین می‌باشد: یک ارز دیجیتالی که در 2009 توسط شخص یا اشخاص مرموزی عرضه شد و صرفا نام مستعار Satoshi Nakamoto از آن‌ها در دسترش است.
بر خلاف ارزهای سنتی که توسط بانک‌های مرکزی صادر می‌شوند، برای بیت کوین هیچ قدرت مرکزی پولی وجود ندارد. درواقع هیچ کس آن را کنترل نمی‌کند.

 

بیت کوین‌ها مانند دلار یا یورو چاپ نمی‌شوند؛ آن‌ها توسط مردم و کسب و کارهایی که در سراسر جهان توان پردازشی کامپیوترهایشان را در اختیار نرم افزار حل معماهای ریاضی آن قرار می‌دهند، استخراج می‌شوند.

به جای تکیه بر یک قدرت پولی مرکزی برای کنترل، ممیزی و تأیید معاملات و مدیریت عرضه پول،
بیت کوین توسط یک شبکه کامپیوتری نفر به نفر رواج می‌یابد که از دستگاه‌های کاربران آن ساخته شده است: شبیه به شبکه‌های زیربنایی در BitTorrent و Skype.

 

بیت کوین مزایای متعددی نسبت به سایر سیستم‌های معاملات کنونی دارد، از جمله:

  • مقرون به صرفه بودن: بیت کوین نیاز به واسطه‌ها را حذف می‌کند.

 

  • کارآمدی: اطلاعات تراکنش یک بار ثبت می‌شود و از طریق شبکه توزیع شده برای همه طرف‌های درگیر قابل دسترسی است.

 

  • امن و مطمئن بودن: اسناد موجود در آن غیرقابل دستکاری است. یک معامله قابل تغییر نیست. صرفا می‌توان آن را با معامله دیگری معکوس کرد. در این صورت هر دو معامله قابل رویت هستند.

 

تولد بلاک چین

بیت کوین در واقع بر پایه بلاک چین ساخته شده است، که به عنوان بایگانی اشتراک‌گذاری شده (Shared Ledger) بیت کوین عمل می‌کند.

بلاک چین را به عنوان یک سیستم عامل در نظر بگیرید، مانند ویندوز مایکروسافت یا MacOS. در چنین حالتی بیت کوین تنها یکی از بسیار برنامه‌ کاربردی است که می‌تواند در چنین سیستم عاملی اجرا شود.

 

بلاک چین ابزاری را برای ثبت معاملات بیت کوین فراهم می‌کند (همان بایگانی اشتراک‌گذاری شده) اما این بایگانی مشترک می‌تواند برای ثبت هر معامله و پیگیری حرکت هر دارایی ملموس، غیرمستقیم، یا دیجیتالی استفاده شود.

 

به عنوان مثال، بلاک چین:

  • نقل و انتقال اوراق بهادار را در عرض چند دقیقه (به جای چند روز) ممکن می سازد

 

  • می‌تواند برای مدیریت جریان محصولات و پرداخت‌های مرتبط با آن به شرکت‌ها کمک کند

 

  • تولیدکنندگان را قادر می‌سازد سفارسات دریافتی را با تامین کنندگان به اشتراک گذارند تولید

 

  • و امکان کاهش بازرسی محصولات را به قانون‌گذاران می‌دهد

نکته مهم: بیت کوین و بلاک چین یکسان نیستند.
بلاک چین ابزارهایی را برای ثبت و ذخیره معاملات بیت کوین فراهم می‌کند. اما بلاک چین کاربردهایی فرای بیت کوین دارد. بیت کوین تنها اولین مورد از استفاده‌های بلاک چین بوده است.

 

انقلاب شبکه کسب‌وکار سنتی

در روش‌های سنتی برای ثبت معاملات و ردیابی دارایی‌ها، مشارکت‌کنندگان در یک شبکه، بایگانی‌های مختص خود را به همراه سایر سوابق نگه می‌دارند. همانطور که در تصویر سمت چپ در شکل زیر نشان داده شده است.

این روش سنتی می‌تواند تا حدی گران باشد، چون شامل واسطه‌هایی است که هزینه خدمات خود را دریافت می‌کنند.

به علت تاخير در اجراي توافقنامه‌ها و دوباره‌کاری‌ها در حفظ بایگانی‌های عظیم، چنین روش‌هایی به وضوح ناكارآمد هستند.

 

از طرفی آسیب پذیر هم هستند؛ چرا که اگر یک سیستم مرکزی (به عنوان مثال یک بانک) به دلیل تقلب، حمله سایبری، یا یک اشتباه ساده، به خطر افتد، کل شبکه کسب و کار تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

تصویر سمت راست در شکل زیر نشان دهنده شبکه‌های کسب و کار است که از بلاک چین استفاده می‌کنند. هر مرتبه که مراوده‌ای صورت می‌گیرد، معماری بلاک چین از طریق تکثیر نفر به نفر، به مشارکت‌کنندگان توانایی به اشتراک گذاشتن سندهایی را می‌دهد که به روز شده‌اند.

 

تکثیر نفر به نفر به این معنی است که هر شرکت کننده (گره) در شبکه به عنوان ناشر (Publisher) و مشترک (Subscriber) عمل می‌کند.

هر گره می‌تواند اطلاعات مراودات را به گره‌های دیگر ارسال یا از آن‌ها دریافت کند، و داده‌ها
در حین انتقال در سرتاسر شبکه، همگام سازی (Synchronized) می‌شود.

 

شبکه بلاک چین مقرون به صرفه و کارآمد است. چرا که دوباره‌کاری‌ها و نیاز به واسطه‌ها را از بین می‌برد.

همچنین آسیب پذیری کمتری دارد، چون از مدل‌های اتفاق نظر همگانی برای تایید کردن اطلاعات استفاده می‌کند. به همین خاطر معاملات امن، معتبر و قابل اطمینان هستند.

 

شرکت‌کنندگان در هر دو سیستم معامله یکسان هستند. چیزی که تغییر کرده است دسترسی همه افرد به سوابق مبادلات است.

 

یک شبکه بلاک چین دارای ویژگی‌های کلیدی زیر است:

  • توافق همگانی: برای اینکه یک معامله معتبر باشد، تمام شرکت‌کنندگان باید در مورد اعتبار آن موافقت کنند.

 

  • منشا: مشارکت‌کنندگان می‌دانند که هر دارایی از کجا آمده است و چگونه مالکیت آن در طول زمان تغییر کرده است.

 

  • غیر قابل تغییر بودن: وقتی تراکنشی در شبکه ثبت شد، هیچ شرکت‌کننده‌ای نمی‌تواند آن را دستکاری کند. اگر در یک تراکنش خطا وجود داشته باشد، باید یک معامله جدید در جهت عکس، برای بازگرداندن خطا استفاده شود. و هر دو معامله پس از آن قابل مشاهده است.

 

  • زدن حرف آخر: یک بایگانی مشترک، تنها محلی را فراهم می‌کند که با مراجعه به آن مالکیت یک دارایی یا تکمیل یک معامله تعیین می‌شود.

 

بررسی یک کاربرد بلاک چین

شرکت‌های خودرو، کاری می‌کنند که لیزینگ یک اتوموبیل ساده به نظر برسد؛ اما در واقع این فرآیند می‌تواند کاملا پیچیده باشد.

 

امروزه یک چالش مهم شبکه‌های اجاره اتومبیل این است که هرچند زنجیره تامین فیزیکی معمولا یکپارچه است، سیستم‌های پشتیبانی آن اغلب تقسیم می‌شوند. بدین ترتیب هر طرف دخیل در شبکه، بایگانی خود را حفظ می کند، که همگام سازی آن می‌تواند روزها یا هفته ها زمان ببرد.

 

با استفاده از یک بایگانی مشترک در شبکه بلاک چین، هر شرکت‌کننده می‌تواند، فارغ از اینکه خودرو در کجای چرخه عمر خود است، وضعیت آن را مشاهده، نظارت و تحلیل کند.

 

با استفاده از بلاک چین، افراد دخیل در شبکه می‌توانند به صورت زیر تعامل داشته باشند:

 

1- قانون‌گذار دولتی ثبت‌نام خودرو جدید را ایجاد می‌کند و آن را روی بلاک چین مرتبط نشر می‌دهد  بدین ترتیب مالکیت اتوموبیل را به سازنده آن واگذار می‌کند.

 

2- سازنده وارد فرم ثبت خودرو می‌شود و شماره شناسایی ساخت و مدل را به پارامترهایی از قرارداد هوشمند که مجوز ثبت آن را دارد، اضافه می‌کند.

 

3- فروشنده می‌تواند موجودی جدید را ببینید و پس از اینکه یک قرارداد هوشمند برای اعتبار بخشیدن به فروش تنظیم و اجرا شد، مالکیت وسیله نقلیه از تولید کننده به نمایندگی فروش منتقل می‌شود.

 

4- شرکت لیزینگ می‌تواند موجودی فروشنده را ببینید. بعد از اینکه یک قرارداد هوشمند برای اعتبار بخشیدن به فروش تنظیم و اجرا شد، مالکیت وسیله نقلیه از نمایندگی فروش به شرکت لیزینگ منتقل می‌شود.

 

5- شرکت لیزینگ می‌تواند اتومبیل‌هایی را که برای اجاره وجود دارد ببینید و هر گونه فرم لازم را برای اجرای توافق اجاره تکمیل کند.

 

6- فرایند اجاره بین اجاره‌کنندگان مختلف و شرکت لیزینگ ادامه دارد تا اینکه بالاخره شرکت خودرو را از رده خارج کند.

 

در این مرحله، مالکیت دارایی به خریدار قراضه منتقل می‌شود. کسی که با توجه به یک قرارداد هوشمند دیگر، دارای مجوز معدوم کردن وسیله نقلیه است.

 

شناخت مزایای کلیدی برای کسب و کار

برای کسب و کار، بلاک چین دارای مزایای ویژه زیر است:

  • صرفه جویی در زمان: زمان برای معاملات پیچیده و چند طرفه از چند روز به چند دقیقه کاهش می‎یابد. تبادلات معامله به خاطر عدم نیاز به یک مقام مرکزی بسیار سریعتر خواهد بود.

 

  • صرفه جویی در هزینه: یک شبکه بلاک چین هزینه‌ها را به چندین راه کاهش می‌دهد:
    – نظارت کمتر لازم است زیرا شبکه توسط شرکت‌کنندگان آن، که همگی شناخته شده هستند، خودنظارتی می‌شود.
    -به خاطر امکان مبادله ارزش به طور مستقیم توسط اعضا، واسطه‌ها کاهش می‌یابد.
    – به خاطر دسترسی همه اعضا به بایگانی مشترک، دوباره‌کاری از بین می‌رود.

 

  • امنیت قوی‌تر: ویژگی‌های امنیتی بلاک چین آن را در برابر دستکاری، تقلب و جرایم اینترنتی محافظت می‌کند. وقتی یک شبکه شروع به کار می‌کند، این امکان را دارد که فقط اعضایی به آن دسترسی داشته باشند که ثابت شده است همان کسی هستند که می‌گویند و محصولات و دارایی‌هایی که معامله می‌شوند نیز دقیقا همان چیزهایی هستند که ادعا شده است.

 

همه بلاک چین‌ها برای کسب و کار ساخته نشده اند. به برخی از آن‌ها دسترسی هست و به دیگر موارد نیست. یک شبکه قابل دسترسی بلاک چین برای کسب و کار حیاتی است؛ به ویژه در صنایع دارای قوانین سفت وسخت. در چنین شرایطی این مزایا را دارد:

 

  • حفظ حریم خصوصی: کاربران می‌توانند با استفاده از شناسه‌ها و مجوزها جزئیات معامله‌ای را که می‌خواهند سایر اجزا مجاز به مشاهده آن باشند، مشخص کنند. برای کاربران خاص، مانند حسابرسان، دسترسی به جزئیات بیشتر تراکنش‌ها امکان‌پذیر خواهد بود.

 

  • بهبود حسابرسی: داشتن یک بایگانی مشترک که به عنوان تنها منبع واقعیت شناخته می‌شود، توانایی نظارت و حسابرسی معاملات را بهبود می‌بخشد.

 

  • افزایش بهره‌وری عملیاتی: دیجیتال سازی دارایی‌ها انتقال مالکیت را به نحوی ممکن می‌کند که مبادلات با سرعتی بیشتر از سرعت انجام خود کسب و کار صورت می‌گیرد.

 

ایجاد اعتماد با بلاک چین

بلاک چین اعتماد را در کل شبکه کسب و کار افزایش می‌دهد. این به معنی اعتماد نداشتن به افرادی که با آن‌ها تجارت می‌کنید نیست؛ به این معنی است که هنگام عمل کردن در یک شبکه بلاک چین، دیگر نیازی به اعتماد کردن نیست.

بلاک چین به طور ویژه به خاطر افزایش سطح اعتماد میان شرکت کنندگان شبکه، ارزشمند است. از آنجایی که هر تراکنش روی تراکنش دیگر سوار است، هر گونه فسادی به طور بالفعل آشکار است، و
هر کس از آن آگاهی خواهد داشت.

این خود-پلیسی می‌تواند ما را نسبت به سطوح حفاظتی کنونی که از طرف دولت و موسسات حقوقی، که در جریان مبادلات کسب و کار استفاده می‌کنیم بی‌نیاز کند. چرا که خود جامعه اعضا این کار را انجام می‌دهد.

 

جایی که نیاز به نظارت شخص ثالت باشد، بلاک چین فشار کار را رو سیستم قانون‌گذار کاهش می‌دهد؛ آن هم با تسهیل بررسی جزئیات تبادلات برای حسابرسان و ماموران قانون.

 

بلاک چین از طریق پنج ویژگی زیر اعتماد ایجاد می‌کند:

  • توزیع‌یافته و پایدار: بایگانی به اشتراک گذاشته شده، با هر تراکنشی به روز می‌شود و به صورت آنی در میان شرکت کنندگان توزیع می‌شود. از آنجایی که بلاک چین در تملک و کنترل هیچ سازمان مرکزی نیست، تداوم وجود آن وابسته به هیچ نهاد شخصی نخواهد بود.

 

  • امن، خصوصی و قابل خواندن: مجوزها و کریپتوگرافی‌ها از دسترسی‌های غیر مجاز به شبکه جلوگیری می‌کند و تضمین می‌کند که افراد واقعا همان کسانی هستند که ادعا می‌کنند. حفظ حریم خصوصی از طریق تکنیک‌های رمزنگاری و / یا تقسیم‌بندی داده‌ها به صورت گزینش شد‌ه‌ای به اعضا قابلیت مشاهده بایگانی‌ها را می‌دهد. با این حال می‌توان برای برخی مشارکت‌کنندگان، مبادلات و طرف‌های مبادله را پنهان کرد. زمانی که شرایط به توافق طرف‌ها رسید،هیچ یک از اعضا نمی‌تواند سابقه‌ای از تراکنش‌ها را دستکاری کند. تنها راه برگرداندن خطاها، انجام مبادله‌ای در جهت عکس است.

 

  • شفاف و قابل حسابرسی: از آنجا که شرکت کنندگان در یک تراکنش به پرونده‌های یکسان دسترسی دارند، می‌توانند بدون نیاز به شخص ثالث، به معاملات اعتبار دهند و هویت یا مالکیت اشخاص را تایید کنند. مبادلات با برچسب زمانی هستند و می‌توان آن‌ها را به صورت آنی استعلام کرد.

 

  • بر اساس توافق: تمامی اعضای شبکه باید تایید کنند که یک مبادله معتبر است. چنین چیزی از طریق الگوریتم‌های توافق امکان‌پذیر می‌شود. هر شبکه بلاک چین می‌تواند شرایطی را تعیین کند که تحت آن تراکنش و مبادله ارزش انجام می‌گیرد.

 

  • هماهنگ و انعطاف پذیر: از آنجایی که قوانین کسب و کار و قراردادهای هوشمند (که تحت یک یا چند شرط اجرا می‌شود) قابل اضافه کردن به پلتفرم هستند، شبکه‌های کسب و کار بلاک چین می‌توانند با بلوغ یافتن جهت پشتیبانی از فرآیندهای نفر به نفر، تکامل یابند.

 

مطالب درباره بلاک چین:

  1. بلاک چین چیست و چرا کسب و کارها را متحول خواهد کرد؟
  2. تکنولوژی بلاک چین چگونه کار می‌کند؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *