تفکر سیستمی، ضرورت آموزشی امروز (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت آخر)

روندهای جدید در دینامیک سیستم‌ها بر مدل‌های ذهنی تمرکز دارد که مردم با آن به دنیای واقعی می‌نگرند. برای تاثیر گذاشتن بر این مدل‌ها افراد باید به طور موثری با فرآیند مدلسازی درگیر شوند تا درس‌های رفتار دینامیک بازخوردی (Dynamic Feedback Behavior) درونشان نهادینه گردد.

این نوع از قرار گرفتن در معرض تفکر دینامیکی باید در سنین کودکی و پیش از شکل گیری الگوهای فکری ضد و نقض صلب در ذهن صورت پذیرد.

آنطور که آزمایش‌ها تایید کرده‌است، قرار گرفتن در موقعیت تفکر بازخوردی علت و معلولی و همچنین مدلسازی کامپیوتری می‌تواند به صورت موفقیت آمیزی از سن 10 سالگی در مدارس آغاز گردد.

به کمک بری ریچموند (Barry Richmond) و سایرین تفکر سیستمی و دینامیک‌های سیستم به چند مدرسه راهنمایی و دبیرستانی آورده شده‌است. کامپیوترهای مکینتاش و نرم‌افزار استلا (STELLA) به طور خاص برای اینکار و آموزش پیش از دانشگاه مناسب هستند.

خوشحال هستم که انجمن دینامیک‌های سیستم جایزه فارستر امسال برای بهترین انتشارات به بری ریچموند برای راهنمای کاربری استلا در نظر گرفته است.

در ابتدای صحبت اشاره کردم که دهه 40 میلادی در آزمایش سروومکانیزم‌های دانشگاه MIT و نزد گوردون براون بود که با سیستم‌های فیدبکی آشنا شدم. او رئیس دپارتمان مهندسی برق و پس از آن تا 17 سال پیش مدیر دانشکده فنی بود.

در همین بین و بر اساس آموخته‌های قبلیم درباره سیستم‌های بازخوردی من در راستای گسترش کامپیوترها و حوزه دینامیک‌های سیستم تلاش می‌کردم. در سال‌های اخیر نیز گوردون کارهایش را با معرفی پویایی‌های سیستمی در یک دبیرستان در تاکسون (Tucson) آریوزونا جایی که زمستان‌هایش را می‌گذراند، تکمیل کرد.

او کار را با اجاره کردن نرم افزار استلا برای یک آخر هفته شروع کرد و آن را به فرانک دراپر (Frank Draper) که زیست شناسی کلاس هشتم را تدریس می‌کرد داد.

دراپر دو شنبه پیش او برگشت و گفت “این دقیقا همان چیزیست که میخواستم و فقط نمی‌دانستم چه چیزی می‌تواند باشد” او در ابتدا تصمیم گرفته بود که از شبیه‌سازی کامپیوتری در یک یا دو کلاس استفاده کند اما پس از مدتی تفکر سیستمی را جزئی از هر کلاس یافت.

این موضوع به حدی رسیده بود که نگرانی‌هایی بوجود آمد مبنی بر اینکه او نتواند با تدریس زیاد دینامیک سیستم به درس دادن کل موضوعات زیست شناسی کلاسش بپردازد. اما با یکپارچه سازی جنبه‌های مطالب و درگیر ساختن بیشتر دانش آموزان عملا دو سوم حالت عادی زمان نیاز بود که همان مطالب قبلی زیست شناسی تدریس گردد.

در آموزش مدیریت ما باید به دنبال یک گام بلند در زمینه وسعت و اثربخشی باشیم و این به کمک دینامیک سیستم و فراتر رفتن از حل مطالعات موردی در کلاس‌های مدیریتی خواهد بود.

مطالعات موردی اولین بار توسط مدرسه کسب و کار هاروارد حوالی سال 1910 استفاده شد و تا به امروز به صورت گسترده سرتاسر دنیا مورد استفاده قرار گرفته است. یک مطالعه موردی (Case Study) دقیقا همانند یک مسئله دینامیک سیستمی با جمع آوری و سازماندهی اطلاعات درباره محیط مدیریتی سازمان آغاز می‌شود.

اما در مطالعه موردی این اطلاعات به صورت توصیفی باقی مانده و به همین دلیل به صورت قابل اتکایی امکان بهره بردن از آن در حل پیچیدگی دینامیکی مسائل نیست.

با این حال در مدلسازی دینامیک سیستم می‌توان این اطلاعات توصیفی را طوری سازماندهی نمود که غنای فرآیندهای واقعی حفظ گردد، مدل بر اساس دانش تجربی مدیران ساخته شود و رفتارهای دینامیکی متفاوتی که در پی انتخاب سیاست‌های متفاوت بوجود می‌آید مشخص شود.

پیش بینی من این است که این نوع تدریس پیشگام توسعه آموزش مدیریت در 20 سال آینده خواهد شد.

مستقل از اینکه به آموزش قبل از دانشگاه یا مدیران فکر کنیم، تاکید بر ساختارهای عمومی و مشترک سیستم‌ها خواهد بود. تعداد اندکی از ساختارها در اتفاقات کسب و کار، حرفه‌ها و روندهای زندگی ما در حال تکرار هستند. یکی از دانش آموزان دراپر که بر روی کشت باکتری‌ها و مدلسازی کامپیوتری کار می‌کرد به او گفته بود “این همان مشکل رشد جمعیت دنیا است؛ نه؟!”

چنین بصیرت بین رشته‌ای کمک خواهد کرد که مرزهای بین دانشی برداشته شود. و این به معنی سودمندی آموزش در یک رشته برای رشته‌ای دیگر خواهد بود. به نظر می‌رسد این بازگشت به گذشته‌ای پیش ار رنسانس و زمانی است که رشته‌ها بدین صورت مجزا نشده بودند.

امروز ما می‌توانیم بر روی فرآیند آموزشی یکپارچه سیستمی کار کنیم که بهره‌وری بالاتری داشته، با جهان رو به پیچیده‌تر شدن سازگارتر است و منطبق بر وحدت در زندگی می‌باشد.

دانلود مقاله اصلی

مطالب مرتبط برای مطالعه ادامه داستان شروع دینامیک سیستم :

  1. فارستر، از مزارع نبراسکا تا MIT و کشتی ارتش (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester-قسمت اول)
  2. جنگ جهانی، شبیه‌ساز پرواز، دانشکده مدیریت (داستان شروع سیستم دینامیک از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester-قسمت دوم )
  3. طلوع سیستم داینامیک (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت سوم)
  4. شروع دینامیک شهری در ملاقات با جان کالینز (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت چهارم)
  5. دینامیک شهری، از مخالفت تا تبعیت (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت پنجم)
  6. دینامیک‌های سیستم، دور دنیا (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت ششم)
  7. تفکر سیستمی، ضرورت آموزشی امروز (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت آخر)
ثبت نام کنید و کتاب رایگان «هنر سیستمی اندیشیدن» را دریافت نمایید.

3 Comments on “تفکر سیستمی، ضرورت آموزشی امروز (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت آخر)”

  1. با سلام
    نمی دونم جای درستی کامنت گذاشته ام یا نه. ولی غرض از مزاحمت اینکه بنده دنبال منبعی فارسی برا آموزش نرم افزار stella بودم که با سایت شما آشنا شدم. با مرور مختصری در سایت، مطالبتون رو مفید دیدم. هر چند حوزه کاری خود من در حیطه خرداقلیم شهری هست ولی مطالب دیگه ای که تو سایتتون بود برام جالب بود. حالا امیدوارم اگه منبع فارسی هم برا این نرم افزار داشتین در اختیار علاقمندان قرار بدین. بنده به شخصه شدیدا نیاز به یه همچین منبعی دارم.

    با احترام
    علی پور

    1. عرض سلام و ادب خدمت شما دوست عزیز
      از ابراز لطف شما نسبت به مطالب وبسایت بسیار ممنونم و امیدوارم در آینده به سمت بهتر شدن پیش برویم.
      برای این نرم افزار کتابی با عنوان پويايي سيستم با نرم افزار STELLA/iThink وچود دارد که لینک خرید هم خدمت شما گذاشتم. بنده خود این کتاب را مطالعه نکردم اما با توجه به محدودیت منابع در این زمینه بعید به نظر می‌رسد کتاب دیگری به فارسی در دسترس باشد.
      با تشکر

  2. سلام مجدد
    ممنون از لطفتون.
    همون طور که فرمودین منابع فارسی در این خصوص بسیار محدود هست. بابت معرفی کتاب هم ممنون. امیدوارم بتونم ازش استفاده کنم.
    امیدوارم در آینده بیش از پیش از مطالب پربارتون بهره مند بشیم.

    با احترام

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *