طلوع سیستم داینامیک (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت سوم)

در مطلب قبلی درباره مسیر جی دبلیو فارستر (Jay W. Forrester) در راه ابداع دینامیک‌های سیستم خاطراتش از زبان خود او از همکاری با گوردون براون برای ساخت شبیه ساز پراز تا ورود او به دانشکده مدیریت دانشگاه MIT آورده شد. در ادامه داستان چگونگی ایجاد نمونه‌های اولیه نمودار دینامیکی سیستم و پیشرفت این علم آورده خواهد شد.

در آن زمان تصور می‌شد که بکارگیری تکنولوژی در مدیریت یا به معنی پیش بردن حوزه تحقیق در عملیات و یا استفاده از کامپیوترها برای ذخیره و پردازش اطلاعات مدیریتی است. آن زمان برای بهره بردن از کامپیوترها جهت اطلاعات مدیریتی مخاطبانی نظیر شرکت‌های تکنولوژیک، بیمه و بانک‌ها وجود داشتند.

از طرفی هم به نظر نمی‌رسید با وجود حرکت عظیمی که آغاز شده بود تعداد اندکی از افراد یک دانشکده مدیریت بتوانند کار خاصی از پیش برند. هنگامی که حوزه تحقیق در عملیات را بررسی کردم متوجه شدم علی‌رغم جذاب و کاربردی به نظر رسیدن، با اموراتی که باعث پیشرفت یا شکست یک شرکت می‌شود کاری ندارد. به نظر من پژوهش عملیاتی آن اهمیت کار عملی که من همواره در آن راستا حرکت کرده بودم را نداشت.

دوباره شانس به من رو کرد و آن، گفت و گوهای مکرر من با افرادی از جنرال الکتریک بود. آن‌ها شگفت زده بودند که چطور در کارخانه تولید لوازم خانگی‌شان در کنتاکی مدتی کارکنان باید سه و چهار شیفت کار کنند و پس از چند سال نصف نفرات باید اخراج شوند. می‌شد به راحتی گفت که سیکل‌های اقتصادی و کسب و کار تقاضای نوسانی را ایجاد می‌کنند، اما این پاسخ برای من تمام جواب و قانع کننده نبود.

وقتی نحوه‌ی استخدام و انبارداری آن‌ها را جویا شدم شروع به ساختن یک شبیه‌سازی با مداد و خودکار بر روی کاغذ یک دفترچه کردم. شروع با ستون‌هایی برای انبارداری در بالای کاغذ بود. هچنین با توجه به موقعیت و سیاست‌ها تصمیم گرفته می‌شد که در هفته بعد چند نفر استخدام شوند و بنابراین موقعیت جدیدی از استخدام، انبارداری و تولید ایجاد می‌شد.

مشخص شد که بدین ترتیب پتانسیل ایجاد سیستمی غیر پایدار که البته به صورت داخلی کاملا معین بود بوجود می‌آید. حتی با وجود سفارش‌های ثابت چنین شیوه تصمیم‌گیری برای استخدام نیز می‌تواند باعث ناپایداری شود. این اولین سیستم کنترل انبارداری بود که من با کاغذ و خودکار طراحی کردم و درواقع شروع تحلیل دینامیک‌های سیستم‌ بود.

همین اولین تحلیل دینامیکی تبدیل به آغازگر کامپایلرهای داینامو (DYNAMO) شد. ریچارد بنت (Richard Bennett) به عنوان یک متخص کامپیوتر آن زمان برایم کار می‌کرد و من نیز مشغول نوشتن مقاله “پویایی‌های صنعتی : موفقیتی بزرگ برای تصمیم‌گیران” (Industrial Dynamics- A Major Breakthrough for Decision Makers) برای مجله کسب و کار هاروارد بودم که بعدا فصل دوم کتاب پویایی‌های صنعتی (Industrial Dynamics) شد.

برای مقاله نیاز به برنامه نویسی کامپیوتری داشتم، پس از بنت خواستم که معادلات را کد نویسی کند. جالب اینجاست که او روش کار خود را داشت و گفت برنامه را برای معادلات خاصی نمی‎نویسد بلکه کامپایلری طراحی می‌کند که برای هر معادله‌ای خود یک کد برنامه برای حل کردنش تولید کند. او اسم کامپایلر را SIMPLE گذاشت (Simulation of Industrial Management Problems with Lots of Equations).

چنین تاکیدی روی نوشتن یک کامپایلر اختصاصی یکی دیگر از نقاط محوری بود که بعدها به توسعه دینامیک‌های سیستم‌ کمک شایانی کرد. پس از آن نیز جک پاف (Jack Pugh) این برنامه را گسترش داد که سری نرم‌افزارهای کنونی داینامو (DYNAMO) حاصل تلاش‌های اوست.

در همین ایام آغازین دانش دینامیک‌های سیستم بود که از من برای حضور در هیات مدیره شرکت تجهیزات دیجیتال (Digital Equipment Corporation) دعوت بعمل آمد و دلیل آن هم حضور کنث اولسن (Kenneth Olsen) و سایر بنیانگذاران در تیم پروژه کامپیوتر ویرلویند (Whirlwind) من بود. از طرفی طبیعت چنین سازمان‌های با تکنولوژی و رشد بالا را متوجه نمی‌شدم و از طرف دیگر دوست داشتم مدلی از این شرکت بسازم تا جایگاهم در هیات مدیره‌اش برایم مشخص گردد.

با ساختن مدل مشخص شد که چرا سازمان‌های با فناوری بالا تا سطحی رشد می‌کنند و سپس یا متوقف می‌شوند یا سقوط می‌کنند. این مدل تحلیل پویایی سیستم‌ها را از متغیرهای فیزیکی صرف مثل موجودی انبار به عوامل زیربنایی‌تری در سازمان‌ها برد.

و به جرات می‌توان گفت بیش از 90 درصد از متغیرهای مدل جدید مربوط بود به ساختارهای اثرگزار مدیریت ارشد، قابلیت‌های رهبری، خصوصیات شخصیتی بنیان‌گذاران، چگونگی ایجاد اهداف سازمانی و تاثیر سنت‌های گذشته بر فرآیند تصمیم‌گیری و آینده شرکت.

همچنین تعاملات و اثرات متقابل ظرفیت، قیمت، کیفیت و تاخیر در ارسال خدمت و محصول نیز در آن دیده شده بود. دوباره نوبت به ظهور نقطه محوری دیگری در تاریخ دانش دینامیک‌های سیستم فرا رسیده بود…

دانلود مقاله اصلی

مطالب مرتبط برای مطالعه ادامه داستان شروع دینامیک سیستم :

  1. فارستر، از مزارع نبراسکا تا MIT و کشتی ارتش (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester-قسمت اول)
  2. جنگ جهانی، شبیه‌ساز پرواز، دانشکده مدیریت (داستان شروع سیستم دینامیک از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester-قسمت دوم )
  3. طلوع سیستم داینامیک (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت سوم)
  4. شروع دینامیک شهری در ملاقات با جان کالینز (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت چهارم)
  5. دینامیک شهری، از مخالفت تا تبعیت (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت پنجم)
  6. دینامیک‌های سیستم، دور دنیا (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت ششم)
  7. تفکر سیستمی، ضرورت آموزشی امروز (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت آخر)

2 Comments on “طلوع سیستم داینامیک (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت سوم)”

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *