دینامیک‌های سیستم و آموزگاران مدارس – 4 – مدل‌ها در همه جا

سه مطلب قبلی مروری بود بر مقاله‌ای از آقای جی فارستر در ارتباط با کاربرد دینامیک‌های سیستم برای آموزش به دانش‌آموزان در دوره‌های پیش از دانشگاه.

1- دینامیک‌های سیستم و آموزگاران مدارس – 1 – آموزش دانش‌آموز محور

2- دینامیک‌های سیستم و آموزگاران مدارس – 2 – طبیعت سیستم‌ها

3- دینامیک‌های سیستم و آموزگاران مدارس – 3 – اشتباهات سیستمی

این مقاله علاوه بر آموزش مفاهیم اولیه در این دانش، با کمک نقل قول‌هایی از معلم‌ها،  نتایج موفق این رویکرد را نشان می‌دهد. در ادامه به همه‌گیر بودن استفاده از مدل‌ها در تصمیم‌گیری‌های روزمره و استفاده از آن‌ها در آموزش ادبیات پرداخته شده است.

7- همه از مدل‌ها استفاده می‌کنند:

گاهی از حضار می‌پرسم کدامیک هنگاه تصمیم‌گیری از مدل‌ها استفاده می‌کنید هیچکس پاسخی نمی‌دهد. پس از می‌پرسم پس چطور تصمیم می‌گیرید؟ همه متوجه می‌شوند که تصمیماتشان بر اساس مدل‌های ذهنی است. مغز هیچ یک از ما شامل خود خانواده، شهر، مدرسه، کشور یا کسب و کارمان نیست. بلکه مدلی از همه این موارد در آن شکل گرفته است. تصمیم‌ها تنها بر اساس مفروضاتمان از تکه‌های جدا از هم سیستم‌های واقعی گرفته می‌شود. پس با شهود خود در تلاش برای به هم چسباندن این تکه‌های جدا از هم دانش هستیم تا بتوانیم برآورد کنیم که چیزها چگونه تغییر می‌کنند و در اثر انجام یک اقدام چه پیامدهایی بوجود خواهد آمد.

چنین مدل‌های ذهنی جزو همان دسته از مد‌هایی هستند که کامپیوترها در دینامیک‌های سیستم استفاده می‌کنند. در واقع یک مدل دینامیکی معمولا بر اساس مفروضات در مدل‌های ذهنی ساخته می‌شود. مدل‌های ذهنی معمولا غنی و به طور کافی درباره قطعه‌های سیستم دقیق هستند. اطلاعاتی که در دسترس است، چه کسی با چه کسی در ارتباط است، افراد مختلف به دنبال کسب چه چیزی هستند و …. اما این مدل‌ها برای نتیجه‌گیری اینکه چه رفتاری از این تکه‌های شناخته شده از یک سیستم پیچیده ایجاد خواهد شد، ناتوان هستند. از طرف دیگر یک شبیه‌سازی کامپیوتری بدون شک قادر به آشکار کردن رفتار نهفته در ساختاری که از آن بوجود آمده است می‌باشد.

8- مدل‌ها در ادبیات

تقریبا هر فعالیت در مدارس قابل توسعه با مدلسازی دینامیکی است. تا حدی که برخی کاربردها حتی افرادی که بسیار خوش‌بین به این موضوع بوده‌اند را باز هم شگفت زده می‌کند.

در کلاس‌های ادبیات برخی از معلم‌ها برای نشان دادن چگونگی عبور از یک متن توصیفی به سمت یک مدل دینامیکی، مدل‌هایی را ساختند که در آن فشارهای اجتماعی و روانی که باعث شکل گیری برخی داستان‌ها شده است را نشان می‌دهد. هرچند چنین مدل‌هایی بسیار ساده هستند و حتی بعضا بیهوده اما، ابزاری جهتی را برای بحث بیشتر درباره یک کتاب ایجاد می‌کنند.

عکس بالا مدل ساخته شده توسط تیموتی جوی (Timothy Joy) معلم انگلیسی در میلواکی می‌باشد که از کتاب ارباب پرواز اثر گولدین (Goldin) ریشه گرفته است. تیم درباره این مدل می‌نویسد:

من دو مدل برای رمان گولدین ساخته‌ام. یکی بر اساس نزول اخلاقیت در آن پسرها، و دیگری نشان دهنده این است که چگونه کمبود امید در پسرها باعث قدرتمند شدن پلیدی شد. من درگیر بودم که چطور دینامیک‌های سیستم و نرم‌افزار STELLA را به 135 کلاس اولی در کلاس ادبیات آموزش دهم.

پس از مدتی دانش‌آموزان با نمودار در دست بر سر مسائل مختلف بحث و جدال می‌کردند و سوء قضاوت یکدیگر را تذکر می‌دادند. این مدل ساده تقریبا توسط همه فهمیده شد. برخی حاضر به پذیرفتن اولین تلاش خود نبودند و می‌خواستند که دوباره تکرار کنند. برخی تقاضا کردند که زمان بیشتری برای اجرای دوباره مدل و خروجی گرفتن داده شود. برخی هم بعد از کلاس در روزهای بعدی باز آمدند تا که کارشان را تمام کنند. این تجربه جدیدی برای من بود.

تجربه جدید تیم در تعلیم:

“من به مدت 13 سال انگلیسی تدریس می‌کردم و در این مدت همواره از چیزی رنج می‌بردم. چرا بسیاری از دانش‌اموزان تصور می‌کنند که دنیای زبان درست درب کاس شروع و تمام می‌شود؟ سپس با دینامیک‌های سیستم آشنا شدم. پویایی‌های سیستم دستور زبانی دانش محور دارد. زبانی جهانشمول که دانش‌آموزان به خوبی می‌آموزند و از آن برای خلق معانی استفاده می‌کنند. من چه چیزی را یافتم؟ خلق نتایج معنی‌دار برای سوالاتی حیاتی. دیدگاه‌هایی جدید که فارق از فهم قدیمی و سنتی افراد بود.

گاهی ترسناک بود. باید قسمتی از جهت و آموزش مطالب را به ذات و درخواست خودشان می‌سپردم. در ابتدا سرعت پایین است. اما نمدار با بحث بیشتر و ساخت مدل‌ها رشد می‌کند. من سوالات را تغییر می‌دادم. ما از تاثیرات (تغییر نرخ) بر انگیزه کاراکترها (سطوح یا انباره‌ها) صحبت می‌کردیم. ما بحث می‌کردیم که آیا یک لحظه مهم‌تر از لحظه‌ای دیگر بوده است. (درواقع این بحثی ریاضی پیرامون یک رویداد ادبی است) اگر روراست بایم می‌بینیم که خواندن یک رمان چارلز دیکنز شیرجه رفتن بی‌پروا در یک سیستم پیچیده است؛ و STELLA ابزارهای آن را فراهم می‌کند.

من دیگر آموزگار گذشته نبودم. دیگر فقط یک چیز را یاد نمی‌دادم. وقتی به زندگی می‌اندیشم لحظه‌ای را به خاطر نمی‌اورم که تنها یک چیز اتفاق افتاده باشد؛ بسیاری اتفاقات در هر زمانی به صورت همزمان در درجه‌های متفاوت رخ می‌دهد. پس آنچه در کلاس درس اتفاق می‌افتد نیز باید افراد را برای این زندگی واقعی آماده کند.

هنوز نویسندگی و ادبیات تدریس می‌کنم اما بسیار تغییر کرده‌ام. ما از نرم‌افزار STELLA در تمامی سطوح و بسیاری از درس‌ها استفاده می‌کنیم. فیزیک، انگلیسی، اقتصاد و …. امسال مدل‌ها را در سلامت و زیست‌شناسی نیز اضافه خواهیم نمود.”

ادامه…

 

 

سایر مطالب تحلیل دینامیک‌های سیستم:

  1. نمودارهای علت و معلولی: سیستم بر روی کاغذ
  2. علیت در مقابل همبستگی: بستنی عامل ارتکاب قتل
  3. تعیین قطبیت رابطه: بازخورهای مثبت و منفی
  4.  نامگذاری حلقه های علیت: جلوگیری از جنگ سازمانی
  5. نامگذاری متغیرهای نمودار علیت
  6. تاخیر در سیستم: بنزین با قیمت بالا یا پایین؟!
  7. دینامیک‌های سیستم و آموزگاران مدارس
    1. آموزش دانش‌آموز محور
    2. طبیعت سیستم‌ها
    3. اشتباهات سیستمی
    4. مدل‌ها در همه جا
    5. مدل‌های کامپیوتری
    6. منابع اطلاعاتی و فراگیری مدل‌ها
    7. ساختارهای عمومی و معادلات دیفرانسیل
    8. مرور مقاله آموزش دینامیک‌ها سیستم در مدارس – جی فارستر
  8. معرفی دوره خودآموز دینامیک‌های سیستم: دانشگاه MIT
  9. شبیه ساز پرواز مدیریتی
  10. مدل کردن متغیرهای نرم
  11. از ابزارهای حسابداری تا مدل های دینامیک سیستم
  12. چه زمانی شبیه سازی دینامیک سیستم انجام دهیم؟
  13. از عوامل کلیدی موفقیت تا حلقه های کلیدی موفقیت
  14. از حلقه های علت و معلولی تا مدل کامپیوتری سیستم – 1
  15. از نمودار علت و معلولی تا مدل های کامپیوتری سیستم – 2

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *