فارستر، از مزارع نبراسکا تا MIT و کشتی ارتش (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester-قسمت اول)

یکی از مقالات عمومی بسیار معروف در زمینه تحلیل دینامیک‌های سیستم متن یکی از سحنرانی‌های آقای فارستر، بنیان‌گذار این دانش است. در این مقاله از ریشه‌های شکل گیری این علم صحبت می‌شود و اینکه چطور یک زندگی سراسر عملیاتی، که در آن علم و عمل همواره توامان بوده‌اند، باعث شروع دینامیک سیستم به عنوان یک دانش شده است. در ادامه این مقاله را با هم مرور می‌کنیم.

امروز بعد از ظهر از من خواسته شد که سخنرانی نه درباره یک موضوع تکنیکال بلکه موضوعی شخصی ارائه دهم؛ و آن چگونگی شروع تحلیل دینامیک های سیستم‌ بود. دو رشته نخ در تاریخ این علم وجود دارد؛ اولا تمام کارهایی که من در طول زندگی‌ام انجام دادم به نحوی به ایجاد این رشته همگرا شد. ثانیا هر لحظه‌ای که فرصتی درب را زد من مشتاقانه به پیشوازش رفتم تا آنچه پشت درب هست را ملاقات کنم. در ادامه این ترکیبی را از گذشته من و نقاط محوری تاریخ این علم، برایتان توضیح می‌دهم.

دوران کودکی‌ام در مزرعه‌ای در شهر نبراسکا در مرکز آمریکا گذشت. یک مزرعه، سیستم تلاقی نیروهای اقتصادی متنوعی است. به همین جهت عرضه و تقاضا، تغییر هزینه و قیمت‌ها و اقتصادی که تحت سلطه کشاورزی بود به قسمتی قدرتمند، شخصی و برجسته از زندگی من تبدیل شد. علاوه بر این زندگی در یک مزرعه بسیار عملیاتی است و بدور از مباحث تئوریک و انتزاعی بدون هدف می‌گذرد.

هر کسی کار می‌کند که نتیجه بگیرد و به نوعی کار در مزرعه، غرق شدن در دنیایی از تجربی خواهد بود. شاید به همین خاطر من در دبیرستان اولین ژنراتور بادی که اولین تامین کننده‌ی برق ما بود را تولید کردم و تبدیل به یک تجربه عملی ارزشمند در زندگی من شد. هنگام فارغ‌التحصیلی از دبیرستان بورس تحصیلی از یک دانشگاه کشاورزی دریافت کردم و آن‌جا بود که یکی از نقاط محوری مهم نمایان شد. درست سه هفته پیش از ثبت نام در کالج کشاورزی با خودم گفتم که این راه من نیست و زمستان‌های سرد در مزارع نبراسکا هیچ جذابیتی برای من ندارد.

به همین خاطر به جای آن در دانشکده مهندسی برق نبراسکا ثبت نام کردم و برایم معلوم شد که برق تا آن زمان تنها رشته آکادمیک با سیستم نظام یافته و دارای هسته‌ای مرکزی در مباحث تئوری دینامیکی است و از آن‌جا بود که مسیر حرکت، آغاز شد.

پایان دانشگاه نقطه محوری دیگری را برای شروع دینامیک سیستم پیش رویم نهاد و من به دو دلیل به موسسه تکنولوژی ماساچوستس (MIT: Massachusetts Institute Of Technology ) رفتم. اول اینکه پیشنهاد مالی آن‌ها برای کمک هزینه تحصیلی، 100 دلار در ماه بود که نسبت به سایر دانشگاه‌ها برتری داشت. دوم اینکه مادرم برای دو یا سه سال در اشپرینگ‌فیلد (Springfield) ماساچوستس کتابدار بود و به من گفته بود که MIT حرف‌های زیادی برای گفتن دارد.

در غرب آمریکا در آن زمان MIT به جای یک دانشگاه مهندسی مخفف “محل مورد اعتماد سرمایه‌گذاران ماساچوستس”( Massachusetts Investor’s Trust) بود. در اولین سال حضور من در MIT نقطه محوری دیگری در زندگی من و دینامیک سیستم ها ظهور کرد و آن فعالیت تحت نظر پیشگام سیستم‌ های کنترل فیدبکی در MIT، گوردون براون (Gordon S. Brown) بود.

در طول جنگ جهانی دوم گوردون بروان در جهت توسعه سروومکانیزم‌ها برای کنترل آنتن‌های رادار و تجهیزات حامل صلاح، فعالیت می‌کرد و این دوباره پژوهشی در یک حوزه کاملا عملیاتی بود که از دنیای تئوری ریاضیات به عرصه عمل پا می‌گذاشت. در یک مرحله، ما سیستم کنترلی برای رادارهای سوار بر ناوهای هواپیمابر ساختیم که به صورت مستقیم اهداف هوایی دشمن را مورد حمله قرار می‌دادند.

در همین بین کاپیتان یک ناو امریکایی به نام لکسینگتون (Lexington) به دانشگاه MIT آمد و این سیستم کنترلی را که قرار بود تا یک سال آینده و پس از بازطراحی مورد استفاده قراربگیرد، دید. متاسفانه یا خوشبختانه او تنها چند جمله گفت :”من آن را میخواهم و دقیقا منظورم همان یکی است! ما نمی‌توانیم برای تولیدات اصلی منتظر بمانیم.و او همان محصول اولیه را برد. این چنین شد که 9 ماه پس از نصب، سیستم ما از کار افتاد و من برای مشکل‌یابی آن داوطلبانه راهی بندر پرل هاربر (Pearl Harbor) شدم.

مشکل شناسایی شد اما زمان برای تعمیر آن نبود و کشتی باید حرکت می‌کرد. به همین خاطر رئیس اجرایی آن به من گفت که اگر مایلی با ما همراه شو. پاسخ من هم بدون اینکه بدانم چه عواقبی برایم دارد مثبت بود. ما در مدت حمله تراوا (Tarawa) روی دریا بودیم و پس از آن به سمت پایین و در میان زنجیر طلوع و غروب جزایر مارشال رفتیم(Sunrise and Sunset chains of the Marshall Islands).

جزایر در هر دو طرف در تسخیر نیروهای جنگنده هوایی ژاپنی بودند و آن‌ها نیز اصلا دوست نداشتند که یک ناو نیروی دریایی آمریکا فرودگاه‌های آن‌ها را نابود کند. پس با قصد غرق کردن کشتی ما حملات را آغاز کردند و نهایتا موفق شدند کشتی را مورد اصابت قرار دهند. یکی از چهار موتور پیشران منفجر شد و رادار نیز وضعیت وخیمی پیدا کرد. همانطور که می‌توانید حدس بزنید این اتفاق نیز باز نمایشی از اینکه چگونه تحقیق و تئوری می‌توانند پا به عرصه عمل بگذارند برایم به تصویر کشید.

 

مطالب مرتبط برای مطالعه ادامه داستان شروع دینامیک سیستم :

  1. فارستر، از مزارع نبراسکا تا MIT و کشتی ارتش (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester-قسمت اول)
  2. جنگ جهانی، شبیه‌ساز پرواز، دانشکده مدیریت (داستان شروع سیستم دینامیک از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester-قسمت دوم )
  3. طلوع سیستم داینامیک (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت سوم)
  4. شروع دینامیک شهری در ملاقات با جان کالینز (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت چهارم)
  5. دینامیک شهری، از مخالفت تا تبعیت (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت پنجم)
  6. دینامیک‌های سیستم، دور دنیا (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت ششم)
  7. تفکر سیستمی، ضرورت آموزشی امروز (داستان شروع دینامیک های سیستم‌ از زبان بنیان‌گذار آن:Jay W. Forrester – قسمت آخر)

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *