5 مفهوم کلیدی سیستم های پیچیده به زبان ساده [ویدئو]

به طور کلی پیچیدگی و سیستم‌های پیچیده را می‌توان در پنج مفهوم کلیدی خلاصه کرد:

1- سیستم‌ها

2- غیرخطی بودن

3- شبکه‌ها

4- انطباق پذیری

5- خودسامانی

 

بسیاری از سیستم‌هایی که در اطراف خود می‌بینیم، به خاطر پیچیده بودن این مفاهیم را در دل خود دارند. از یک انسان گرفته، تا اجتماع، اقتصاد، شبکه‌های اجتماعی و کل هستی. در ادامه هر یک از این مفاهیم را با زبانی ساده مرور می‌کنیم:

 

 

 

 

1- سیستم‌ها

سیستم‌های پیچیده نوعی از سیستم هستند که از اجزای زیاد و متفاوت تشکیل شده‌اند که به شدت به هم مرتبط‌اند و توانایی انطباق‌پذیری دارند. یک سیستم، مجموعه‌ای از اجزاست، که عملکردی جمعی را انجام می‌دهد. یک خط تولید مثالی از یک سیستم است. چرا که از عملکردهای بسیاری تشکلیل شده که همگی باید در طول یک فرآیند تولید مشترک، هماهنگ شوند؛ تا به طور جمعی یک محصول را تولید کنند.

 

اکوسیستم‌ها مثالی از سیستمی هستند که از موجودات بسیاری تشکیل شده‌اند که به هم وابسته‌اند و برای خلق یک حالت کلی منحصر به فرد برای سیستم، با یکدیگر در تعاملند. گروه‌های اجتماعی هم مثالی از سیستمی هستند که در آن بسیاری از اشخاص همکاری می‌کنند تا برخی نتایج جمعی حاصل شوند.

 

2- غیرخطی بودن

خطی بودن حاصل رابطه‌ای خطی و مستقیم بین یک علت و یک معلول است. غیر خطی بودن اثری است که توسط چندین جزءِ در تعامل، حاصل می‌شود. سیستم‌های غیرخطی به خاطر مجموعه روابط بینابینی پیچیده داخل سیستم، رابطه‌ای بدون تناسبِ معمول، بین ورودی و خروجی دارند.

 

این موضوع در مفهومی که به اثر پروانه‌ای معروف است، بیان می‌گردد. اگر پروانه‌ای در برزیل بال بزند، ممکن است چند ماه بعد، در نقطه‌ای دیگر از دنیا، باعث طوفان شود.

 

3- شبکه‌ها

سیستم‌های پیچیده به شدت ارتباط داخلی دارند و به همین علت ما آن‌ها را به عنوان شبکه‌هایی از روابط بین گره‌ها، مدل‌سازی می‌کنیم.

مثال شبکه‌ها:

سیستم‌های حمل و نقل ملی، شبکه‌هایی از هاب‌های حمل و نقل هستند، با جاده‌ها و ریل‌هایی که آن‌ها را به هم متصل می‌کند. سیستم‌های مالی شبکه‌های متشکل از معامله‌گران بسیار هستند که بسیار به هم متصل‌اند و از طریق مجموعه‌ای از روابط، نسبت به رفتارهای یکدیگر عمل و عکس‌العمل نشان می‌دهند.

 

4- انطباق‌پذیری و تکامل

عناصر داخل سیستم‌های پیچیده این ظرفیت را دارند که منطبق شوند و به همین علت در طول زمان تکامل می‌یابند. انطباق‌پذیری ظرفیت سیستم است برای پاسخ دادن به برخی تغییرات در محیطش.

وقتی سیستم‌ها ظرفیت انطباق‌پذیری داشته باشند، می‌توانند در پاسخ به اقدامات دیگران و تغییرات محیط‌شان، به مرور زمان تکامل یابند.

عدم قطعیت…؟

به خاطر مجموعه تعاملات پیچیده و انطباق‌پذیری در سیستم‌های پیچیده، تقریبا غیر ممکن است که با قطعیت آینده یک سیستم پیچیده را پیش‌بینی کنیم.

 

5- خودسامانی

خلق هماهنگی در سطح کلی، از تعاملات در سطح جزئی را خودسامانی می‌گوییم. در سیستم‌های پیچیده هماهنگ‌کننده مرکزی وجود ندارد بلکه الگوهای نظم از پایین به بالا ظهور می‌کنند.

دنیای ما جایی پیچیده است…

منبع

مطالب مرتبط با سیستم های پیچیده:

  1. ویژگی های سیستم های پیچیده
  2. تعریف سیستم پیچیده ، از زبان دانشمندان این حوزه
  3. 5 مفهوم کلیدی سیستم‌های پیچیده به زبان ساده [ویدئو]

2 Comments on “5 مفهوم کلیدی سیستم های پیچیده به زبان ساده [ویدئو]”

  1. زیرنویس فارسی ویدئو ناقص و در عین حال موجب اختلال در خوانائی متن توضیحات اصلی است

    1. سلام دوست عزیز
      ممنون بابت کامنتی که گذاشتید
      در مورد اختلال ایجاد کردن موقع خواندن متن انگلیسی حق باش ماست، سعی میکنم حتما اصلاح شود.
      در صورتی که مایل باشید می‌توانید فیلم اصلی را از لینک منبع در انتهای مقاله مشاهده بفرمایید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *