وبسایت‌هایی برای مطالعه تفکر سیستمی

برای مطالعه یک دانش راه‌های متفاوتی وجود دارد. از کلاس‌های درسی دانشگاهی و غیر دانشگاهی تا وبسایت‌های فعال در تولید محتوا در آن زمینه. در این میان منابع آنلاین به جهت گستردگی، به روز بودن، انتخاب زمان و محتوای آموزش بر اساس سلیقه مخاطب و …، مزایایی دارند که شاید در سایر انواع منابع کمتر دیده شود. این موضوع در خصوص مطالعه تفکر سیستمی نیز صادق است. با این وجود ممکن است کسب اطلاعات در زمینه یک علم از این طریق، به واسطه پراکندگی مباحث مطرح شده در وبسایت‌های مختلف، با سردرگمی و نواقصی همراه باشد. کتاب و کلاس‌ها در صورت رعایت یک سیر منطقی چنین عیبی را کمتر خواهند داشت.

با تمام تفاسیر گفته شده قصد داریم در ادامه این مطلب چند مورد از وبسایت‌های مفید را جهت مطالعه در زمینه تفکر سیستمی معرفی کنیم. در بسیاری از این منابع سعی شده است که روندی برای آموزش مباحث در نظر گرفته شود و برخی نیز تلاش نموده اند که زمینه‌ای خاص را برای محتوای تولید شده در نظر بگیرند. به طور مثال تفکر سیستمی برای کودکان یا استفاده از تفکر سیستمی برای حل مسائل پایداری (Sustainability) از این دست هستند.

5- متفکر سیستم‌ها (The Systems Thinker)

اگر به دنبال منبعی غنی از محتوای نوشتاری درباره تفکر سیستمی هستید حتما به این وبسایت مراجعه کنید. ساختار سایت مانند مجله‌ای آنلاین است که در آن از متفکران سیستمی دنیا مانند پیتر سنگه، بری ریچموند، دنیل کیم و … مقالات کاربردی و آموزشی را فراهم آورده و در دسته‌بندی‌های مختلف جای داده است. سه نوع دسته‌بندی مطالب در این وبسایت وجود دارد که به شرح زیر هستند:

  • موضوعات:

  1. آرکتایپ‌ها

  2. مقدمات

  3. رهبری

  4. مدیریت

  5. مدیریت تعارض

  6. یادگیری سازمانی

  7. تسلط شخصی

  8. سیاست عمومی

  9. تدوین سناریو

  10. استراتژی

  11. پایداری

  12. دینامیک سیستم‌ها

  • بخش‌ها:

  1. کسب و کار

  2. آموزش

  3. دولت

  4. سلامت

  5. تغییر اجتماعی

  • نوع ساختار مطلب:

  1. مقاله

  2. مطالعه موردی

  3. راهنما

  4. راهنمای جیبی

  5. فیلم و وبینار

  6. ابزارها

2- بنیاد دانلا میدوز (Donella Meadows)

این وبسایت متعلق به بنیاد خانم میدوز، یکی از دانشمندان و اساتید تفکر سیستمی و تحلیل دینامیک‌های سیستم است که در سال 2001 از دنیا رفته‌اند. شاید یکی از جالب‌ترین قسمت‌های سایت مجموعه مطالب منتشر شده از ایشان با نام شهروند جهانی (Global Citizen) در یک روزنامه باشد که به صورت هفتگی و برای 700 هفته تا زمان فوت ایشان ادامه داشته است.

بخش جالب توجه دیگر در این وبسایت قسمت منابع تفکر سیستمی است که علاوه بر دو کتاب از ایشان و همسرشان، تحت عناوین تفکر در سیستم‌ها (Thinking In Systems) و کتاب بازی تفکر سیستمی (Systems Thinking Playbook)، منابع مفید دیگری نیز برای این دانش معرفی شده است.

3- موسسه رهبری سیستمی (Systemic Leadership Institute)

همانطور که گفته شد در مراحل پیشرفته‌تر از تفکر سیستمی از آن به عنوان ابزار استفاده نموده و سعی می‌کنیم در زمینه‌های مختلف استفاده کنیم. یکی از این زمینه‌های مهم به طور قطع رهبری و مدیریت می‌باشد. به همین علت موسسه رهبری سیستمی در منابع مطالعاتی خود علاوه برر تشریح مباحث مقدماتی، به ارائه محتوا در زمینه استفاده از سیستمی اندیشیدن برای مسائلل مرتبط با رهبری سازمان‌ها و جوامع، پرداخته است.

4- تفکر سیستمی (systems-thinking.org)

وبسایتی که به نظر مدتیست به روز نمی‌شود. با این حال ظاهر ساده آن و ارائه‌ی ساختارمند مطالب، به خصوص برای شروع مناسب می‌باشد. اگر در ابتدای مسیر تفکر سیستمی و به دنبال یادگیری مقدمات به صورت عمومی هستید مطالعه آن مفید خواهد بود.

6- بنیاد واترز (Waters Foundation)

تفکر سیستمی و سیستم داینامیک دانشی است که برای تمامی سنین، به خصوص در دوران دبستان، قابل یادگیری و به کار بردن است. آموختن آن در دوران کودکی کمک خواهد کرد که مدل ذهنی و جهان بینی بر اساس آن شکل گیرد که به اعتقاد بینیانگذار آن (آقای جی فارستر)، از بروز بسیای از مشکلات در مدیریت سازمان‌ها و کشورها جلوگیری خواهد کرد.

به همین علت برخی از سازمان‌های فعال در آموزش، رسالت خود را آموزش این طرز تفکر از دوران کودکی گذاشته‌اند (مانند گروه آسمان در ایران). بنیاد آب‌ها نیز یکی از این موارد است که در صورتت علاقه به آموزش تفکر سیستمی و دینامیک سیستم‌ها به دانش آموزان مطالعه مطالبشان مفیدد خواهد بود.

7- تویینک (Thwink)

این وبسایت ماموریت خود را یافتن راه حل برای مسائلی پیچیده دنیا مانند رشد پایدار قرار داده است. از آنجایی که برای چنین کاری رویکردی سیستمی از ارکان اصلی است به همین علت از این دانش به عنوان ابزاری برای رسیدن به این هدف استفاده شده است. ابزارهای دیگری نظیر مهارت‌های حل مسئله و تفکر خلاق از دیگر موارد قابل مشاهده و یادگیری در این منبع است.

8- متمم

اگر به دنبال منبع فارسی آنلاین برای مطالعه در زمینه تفکر سیستمی و دینامیک سیستم‌ها هستید به جرعت می‌توان گفت وبسایت متمم بهترین مرجع قابل ذکر می‌باشد. ارائه دروس با روند منطقی، تمرین‌های کاربردی و حجم بالای محتوای تولید شده توسط کاربران، از ویژگی‌های منحصر بفرد کننده این وبسایت آموزش مهارت است.

محتوای این وبسایت به صورت فریمیوم عرضه می‌شود. بدین معنی که قسمتی از آن به صورت رایگان و مطالب پیشرفته‌تر به صورت پولی می‌باشد. از دیگر نکات قابل توجه این وبسایت ارائه محتوا به صورت دینامیک و شخصی شده بر اساس علایق کاربر است که امکان مطالعه مثال‌های سیستمی مطابق علاقه شما به سایر مباحث سایت را فراهم می‌کند.

9- بلاگ انگلیسی محمدرضا شعبانعلی

محمد رضا شعبانعلی (مدیر وبسایت متمم) از آموزگاران دانش سیستم‌ها است که با انتشار مطالب در زمینه تفکر سیستمی، دینامیک سیستم‌ها و سیستم‌های پیچیده در متمم، وبلاگ فارسی و انگلیسی، سهم بسزایی را در ترویج این دانش داشته است. چرا که به اعتقاد او و همه افراد آشنا با این علم، راه حل بسیاری از مشکلاتی که بشر با آن دست و پنجه نرم می‌کند، داشتن جوامعی مجهز به این طرز تفکر است. انتشار تدریجی کتابی در زمینه‌ی سیستم‌های پیچیده در وبسایت رسمی او، گامی در همین جهت است.

ثبت نام کنید و کتاب رایگان «هنر سیستمی اندیشیدن» را دریافت نمایید.

سایر مطالب تفکر سیستمی:

  1. در سیستم پیچیده دینامیک بال پروانه طوفان به پا می‌کند
  2. هر سیستم یک مجموعه است و نه بالعکس
  3. هدف، روح نا پیدای سیستم
  4. مراقب کوه یخ سیستم‌ها باشیم
  5. دشمن را ملاقات کردیم : خود ما! (قسمت اول)
  6. دشمن را ملاقات کردیم : خود ما! (قسمت دوم)
  7. مثال‌هایی از مقاومت در برابر سیاست
  8. مقاومت علی سیاست: اشکال در سیستم یا سیاست؟
  9. بازخور (فیدبک): دستان پشت پرده سیستم‌ها
  10. وبسایت‌هایی برای مطالعه تفکر سیستمی
  11. تفکر سیستمی: یک جهان‌بینی عملیاتی (قسمت اول)
  12. تفکر سیستمی: یک جهان‌بینی عملیاتی (قسمت دوم)
  13. تفکر در زمینه‌ی تفکر سیستمی: چطور می توانیم راحت تر به آن تجهیز شویم؟
  14. 7 مهارت اساسی اندیشیدن (ابزارهای تفکر سیستمی)
  15. تفکر سیستمی: چه چیزی؟ چرا؟ چه زمانی؟ کجا؟ وچطور؟
  16. تفکر سیستمی: نیاز رهبران برای رشد پایدار کسب و کار
  17. معرفی چند کتاب تفکر سیستمی
  18. مربی‌گری و تسهیل تفکر سیستمی در سازمان
  19. 6 گام سیستمی اندیشیدن در عمل
  20. چطور ساختار سیستمی را ببینیم؟
  21. تفکر دینامیک (پویا) چیست؟
  22. ماتریس استقرار چشم انداز: چارچوبی برای تغییرات بزرگ
  23. از تفکر رویداد محور تا تفکر سیستمی
  24. کلیپ تفکر سیستمی
  25. مدل ذهنی چیست؟
  26. مدل های ذهنی و مدل‌سازی دینامیک سیستم ها
  27. معرفی سه ابزار تفکر سیستمی تحت وب
  28. مسئولیت پذیری سازمانی : چطور جلوی یکی از سنگین‌ترین هزینه‌های سازمانمان را بگیریم؟
  29. سطوح مسئولیت پذیری سازمانی : درمانی برای پدیده‌ای خطرناک در سازمان
  30. تئوری‌پردازی برای خلق حلقه های علت و معلولی
  31. استفاده از نمودارهای حلقه علیت برای شفاف کردن مدل ذهنی
  32. شناسایی تاخیر ؛ چطور در سازمان در فرصت کمتر کار بیشتری انجام دهیم
  33. چرا معضل ترافیک کلانشهرها ساخت اتوبان و بزرگراه نیست؟
  34. معرفی تفکر سیستمی به سازمان ؛ چطور دیگران را با خود همراه کنیم؟
  35. عشق در تفکر سیستمی [ویدئو]: مثالی عملی در زندگی روزانه
  36. تفکر سیستمی و سازمان ناب : چطور تویوتا نوسانات بازار را در خود حل کرد
  37. تفکر سیستمی و چاقی : چرا گرسنگی راه لاغر شدن نیست؟
  38. نقطه اهرمی چیست؟ 12 نوع آن از دید تفکر سیستمی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *